No342: Hệ thống chính trị thế nào thì hệ thống giáo dục...

Hệ thống chính trị thế nào thì hệ thống giáo dục tương ứng như vậy

Giáo dục đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển của bất kỳ quốc gia nào, bởi vậy nó được coi là một quốc sách hàng đầu đối với những quốc gia văn minh, phát triển trên thế giới. Và chúng ta cũng biết rằng, nhờ một hệ thống giáo dục tiên tiến bậc nhất mà nước Mỹ đã thu hút và đào tạo được rất nhiều nhân tài góp phần cho sự phát triển kinh tế, xã hội vượt bậc của nước Mỹ với vẻn vẹn hơn 200 năm lịch sử.

Chẳng phải ngẫu nhiên mà trong bài phát biểu dài 52 phút đầy thuyết phục của mình trước lưỡng viện Quốc hội ngày 24/2 mới đây, ông Barack Obama, vị tổng thống đầu tiên của Hợp chủng quốc Hoa kỳ đã nhấn mạnh rằng, cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu hiện nay chính là cơ hội để để tiến hành cải cách trong 3 lĩnh vực được coi là quan trọng nhất đối với sự phát triển của xã hội Mỹ: Y tế, Giáo dục và Năng lượng. “Về giáo dục, ông cam kết đưa nước Mỹ từ nay tới năm 2020 trở thành nước có tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đại học lớn nhất thế giới. Theo ông, đầu tư cho giáo dục là đơn thuốc tốt nhất để khắc phục suy giảm kinh tế bởi các quốc gia có nền giáo dục mạnh hơn sẽ có sức cạnh tranh mạnh hơn ngày mai”. (trích nguoidaibieu).

Có lẽ đây là điều mà có tới 99,99% những ai trong số chúng ta có chút hiểu biết đều tán thành và ủng hộ. Và thậm chí ngay cả ĐCSVN và nhà nước Việt Nam cũng đã nhận thức được điều này. Vấn đề ở đây là tại sao nhận thức được rồi nhưng lại không thể làm nổi? liệu có phải do thiếu kinh phí, thiếu nguồn lực, thiếu chính sách mà không làm nổi chăng? Trên thực tế nó chỉ đúng một phần, vấn đề quan trọng nhất lại nằm ở chỗ khác kia.

Nhân đọc bài phỏng vấn Giáo sư Hồ Ngọc Đại trên Vietnamnet về tình hình giáo dục tại Việt Nam hiện nay và ý kiến của bạn Hoàng Tuấn về vấn đề này, DSX muốn nói rõ quan điểm cá nhân của mình về hệ thống giáo dục hiện nay của Việt Nam và mối liên hệ của nó với hệ thống chính trị hiện tại để khẳng định rằng hệ thống chính trị thế nào thì sẽ quyết định hệ thống giáo dục như vậy, hay nói khác là chính trị chi phối vào giáo dục sâu rộng thế nào.

Trước hết chúng ta hãy xem xét hệ thống chính trị hiện nay của Việt Nam ra sao.

Bất kỳ một quốc gia nào cũng đều xây dựng cho mình một hệ thống chính trị dựa trên một ý thức hệ nào đó. Đảng cộng sản Việt Nam cũng không ngoại lệ khi lựa chọn cho mình mô hình xã hội chủ nghĩa với phương châm chuyên chính vô sản và đấu tranh giai cấp làm nền tảng cho hệ thống chính trị. Với đặc trưng như vậy thì thể chế chính trị do một đảng duy nhất nắm quyền là điều đương nhiên không phải bàn cãi. Bởi vì chế độ XHCN là một chế độ không thừa nhận đa đảng.

Như vậy, một đảng cầm quyền thì không thể có tam quyền phân lập trong hệ thống chính trị giống như thể chế chính trị đa đảng của các nước phương tây. Kết quả là hệ thống chính trị gồm ba trụ cột là Lập pháp, Hành pháp và Tư pháp của Việt Nam được hiểu theo hiến pháp là sự “điều hòa, phối hợp” trong hoạt động chứ không hề được phân định tách bạch. Nhìn vào cơ cấu Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XII thì thấy trong số 493 đại biểu, số đại biểu ngoài đảng chỉ chiếm chưa đến 10% trên tổng số. Hơn nữa những đại biểu này chỉ là những thành phần thuộc dạng “trăm hoa đua nở” làm phong phú thêm cái gọi thành “đại biểu cho mọi tầng lớp nhân dân trong xã hội”. Còn trên thực tế những vị trí quan trọng có ảnh hưởng, có tiếng nói và quyền quyết định trong xã hội đều do các ĐBQH là đảng viên ĐCS đảm trách. Do đó, tiếng nói của các ĐBQH ngoài đảng không thể có trọng lượng và được để ý tới trên diễn đàn Quốc hội.

Chính vì không có đa đảng, không có tam quyền phân lập mà những vị ĐBQH đảng viên có thể một lúc diễn nhiều vai ở các vị trí khác nhau. Khi họp Quốc hội thì họ là ĐBQH, khi không họp họ lại trở về với vị trí của họ bên Chính phủ (tức Hành pháp) hoặc trở về với bên Tòa án, VKS (Tư pháp) hoặc các Ban, ngành của Đảng. Thậm chí ngay cả khi họp Quốc hội thì họ vẫn thực hiện vai diễn khác của mình bằng cách ra mệnh lệnh hành chính cho cấp dưới ngay tại phòng họp Quốc hội.

Bởi vậy không ngạc nhiên gì khi thấy Tổng bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ (đều là đảng viên và đương nhiên phải là đảng viên) cùng các vị quan chức hành pháp, tư pháp cũng được bầu làm ĐBQH. Và nó đã tạo nên hai kiểu ĐBQH là chuyên trách và kiêm nhiệm ở trung ương và tại địa phương. Nghĩa là một bộ phận ĐBQH dành nhiều thời gian hơn cho công việc của Quốc hội, còn những đại biểu kiêm nhiệm thì chủ yếu làm các công việc chính khác của mình, chỉ tới khi họp Quốc hội thì họ mới tham dự. Việc mang một lúc nhiều vai như vậy là một điều không được phép trong hệ thống chính trị dân chủ, đa đảng trên thế giới. Bởi vì nó sẽ dẫn đến một tình trạng là hệ thống chính trị sẽ bị chính những con người nắm quyền này lạm dụng quyền lực. Các nhánh quyền lực sẽ không kiểm soát được nhau. Và hẳn nhiên chúng ta đã được thấy rõ ràng tại các phiên chất vấn các Bộ trưởng tại Quốc hội. Tất cả đều là đồng chí của nhau, tất cả đều là quan chức một phía chung một lợi ích, chung một chiến tuyến thì ai dại gì đi bới móc nhau, dại gì đi chất vấn nhau cho ra ngô ra khoai để được lợi ích gì? Chả nhẽ mang lại lợi ích cho cử tri, cho nhân dân? Ai lại đi làm cái chuyện dại dột như vậy? Thế nên những màn diễn như vậy chỉ mang tính hình thức trước ống kính truyền hình, còn thực tế mọi chuyện vẫn “nguyễn y vân” cả mà thôi. Nhân dân cứ đứng đó mà làm chủ, còn mọi thứ hãy để Nhà nước quản lý và ở trên cao nhất đã có Đảng lãnh đạo rồi. Nếu ai còn thắc mắc thì xem lại điều 4 Hiến pháp 1992 là sáng tỏ ngay.

Với việc một đảng lãnh đạo thì không ngạc nhiên khi thấy những người nắm quyền lực tuyệt đại đều là các đảng viên cao cấp của đảng cộng sản. Điều này rất dễ hiểu cho dù trong số chúng ta có ai đã từng làm hoặc không làm việc trong guồng máy nhà nước này. Bởi vì, hệ thống bình bầu, xét duyệt chức danh trong bộ máy nhà nước, ngoài vấn đề bằng cấp, chuyên môn, năng lực thì luôn đòi hỏi phải có phẩm chất “chính trị”. Điều này chỉ có thể đạt được thông qua việc tham gia các khóa học tập ngắn và dài hạn tại các trường đào tạo cán bộ, Học viện hành chính quốc gia nhằm đạt được cái gọi là tấm bằng “lý luận chính trị” sơ, trung và cao cấp để tuần tự leo dần từng bước từ chuyên viên thường tới chuyên viên chính, chuyên viên cao cấp đúng như thủ tục hành chính qui định.

Và hiển nhiên nếu một người nào đó làm việc trong cơ quan nhà nước với mong muốn tiến thân phát triển thì không thể không đứng vào hàng ngũ đảng viên ĐCS được. Hay nói cách khác đã làm việc trong các cơ quan nhà nước muốn tiến thân thì phải vào đảng, còn không muốn vào đảng thì chỉ làm nhân viên hoặc chuyên viên quèn mà thôi. Và giỏi lắm thì cũng chỉ phấn đấu tới cái chức trưởng phòng trong một Vụ nào đó là cùng, nếu muốn cao hơn là không thể.

Đấy là đối với những người làm việc trong các cơ quan của hệ thống chính quyền từ địa phương tới trung ương. Thế còn đối với những người không thuộc diện đó, nghĩa là các tổ chức, thành phần khác trong xã hội hoặc cá nhân muốn tiến thân trên con đường chính trị để tham gia nắm quyền lực trong bộ máy nhà nước thì sao. Rất may mắn cho hệ thống chính trị này là họ đã kịp thời thiết lập được cái gọi là “Mặt trận tổ quốc”. Cái mặt trận tổ quốc này ta vẫn thường nghe dân gian nói rằng đó là “cánh tay nối dài của Đảng”. Trên thực tế quả là như vậy.

Mặt trận tổ quốc các cấp do nhà nước lập lên, các ông Chủ tịch, phó chủ tịch Ủy ban trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam đều là các Ủy viên Trung ương Đảng, thậm chí là Ủy viên bộ chính trị (như ông Phạm Thế Duyệt 2 khóa trước đây). Kinh phí để duy trì cho Mặt trận này hoạt động cũng lấy từ ngân sách nhà nước do nhân dân đóng thuế. Lương bổng, phụ cấp, nhà cửa, xe cộ đi lại cho các quan chức này cũng đều từ nhà nước mà ra, thế nên nhất cử nhất động của tổ chức này đều dưới sự “chỉ đạo” của Đảng từ trên xuống. Các tổ chức trong xã hội như Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, hội cựu chiến binh, hội chữ thập đỏ (trong tổng số 44 tổ chức) v..v…tham gia vào đây xét cho cùng cũng mang tính chất “vui cửa vui nhà” là chính, còn hiệu quả mang lại cho xã hội thông qua nhiệm vụ chủ yếu là cất lên tiếng nói phản biện xã hội thì vô cùng yếu ớt, mà cũng hầu như rơi vào quên lãng, ít khi được ĐCS chú ý. Thế nhưng, nó lại vô cùng nhanh nhạy trong việc “chấp hành” các chủ trương của ĐCS.

Đơn cử như việc bầu cử ĐBQH khóa XII năm 2007, khi có tới 99.64% (đây là một con số lý tưởng mà các nước phương tây văn minh hằng mơ ước và họ cũng chỉ dám mơ đạt được ½ số này đã là hài lòng lắm) cử tri trong độ tuổi trên cả nước “nô nức” đi bầu vừa rồi là thấy rõ. Qui trình giới thiệu ứng viên ra ứng cử chức danh ĐBQH sẽ phải trải qua quá trình hiệp thương 3 vòng để lựa chọn ra các đại biểu “xứng đáng” của nhân dân. Hãy nhìn vào kết quả thì thấy rõ: chốt gọn con số từ 876 người ứng cử đại biểu Quốc hội được phân bổ về 182 đơn vị bầu cử ở 64 tỉnh thành phố để từ đó bầu ra tối đa 500 đại biểu Quốc hội khoá XII. Trong số 493 Đại biểu trúng cử thì số Đại biểu do Trung ương giới thiệu là 153 người, Đại biểu do địa phương giới thiệu là 340 người. Chỉ có 43 người ngoài đảng trúng cử (chiếm 8,72% tổng số ĐBQH) và duy nhất 1 người tự ứng cử được trúng cử (chiếm 0.02%). (theo www.baucukhoa12.quochoi.vn).

Qua đây có thể thấy “vai trò” của Mặt trận tổ quốc các cấp trong quá trình bầu cử này đã trở thành “bộ lọc” để loại bỏ bớt những ứng viên mà Mặt trận xét thấy có những “tiêu chí” không phù hợp với chủ trương và đường lối của Đảng ta. Tại sao không để các ứng viên tự đứng ra tranh cử với cương lĩnh hành động của mình mà bắt buộc phải qua cái “bộ lọc” kia để rồi những người mà nhân dân thấy tin tưởng và có khả năng đã tự động bị “rơi rụng” hết, cuối cùng chỉ còn lại những người do Trung ương và địa phương “giới thiệu”? có lẽ câu hỏi này thì Giáo sư Hồ Ngọc Đại cũng không thể trả lời nổi đâu.

Đây là những minh chứng rất rõ ràng cho câu nói “đảng cử dân bầu” và “Quốc hội là nơi nghị gật” đó.

Tóm lại, một hệ thống chính trị kiểu Việt Nam không có sự tồn tại và cạnh tranh giữa các đảng phái đối lập, như vậy đã biến Quốc hội thành nơi thể chế hóa các đường lối, nghị quyết của Đảng (thực ra chủ yếu do 15 vị trong Bộ Chính trị quyết). Chính phủ sẽ là nơi thực hiện, còn Quốc hội chỉ thỉnh thoảng thành lập một đoàn giám sát dưới sự chỉ đạo của một Ủy ban nào đó của Quốc hội để “xem” Chính phủ hoạt động ra sao mà thôi.

Với một hệ thống chính trị như vậy, rõ ràng mọi hoạt động của nhà nước đều bị ĐCS hoạch định và chỉ đạo thực hiện, tính tự chủ trong các quyết định của Quốc hội Chính phủ, Tòa án, VKS đối với vấn đề lớn là điều khó thực hiện. Chỉ sau khi xin ý kiến chỉ đạo từ Bộ Chính trị thì mới có thể triển khai thực hiện. Đây là thực là hiện trạng bi đát của một xã hội muốn minh bạch trong mọi hoạt động.

Một hệ thống chính trị như vậy không tạo ra được sự cạnh tranh cần thiết để thúc đẩy quá trình phát triển tự tại của bản thân cũng như của xã hội. Chính vì lựa chọn mô hình thể chế xã hội chủ nghĩa này đã làm thui chột mọi tài năng trong xã hội, và khiến đất nước tụt hậu hàng trăm năm so với thế giới. Chúng ta sẽ không bàn tiếp về những yếu kém của hệ thống này mà thực tiễn đã chứng minh từ khi nó sinh ra và đã bị thế giới đào thải ra sao.

Trên đây là qui trình để hình hành nên một bộ khung của hệ thống chính trị này, thế còn linh hồn của bộ khung này ra sao? Như chúng ta đã biết, ĐCS chủ trương theo đuổi hình thái CNXH với chủ thuyết của Mark Lênin và bổ sung thêm tư tưởng Hồ Chí Minh làm kim chỉ nam để dẫn dắt dân tộc này vượt qua “hết thắng lợi này đến thắng lợi khác”. Và ĐCS quán triệt tư tưởng này tới toàn đảng, toàn dân và toàn quân. Kênh thực hiện điều này thông qua giáo dục từ các cơ quan Đảng, Nhà nước, đoàn thể, tuyên truyền xã hội và cuối cùng là giáo dục học đường .

Có lúc nào chúng ta tự hỏi mình rằng, một người thợ không có trình độ cao và những kỹ năng khéo léo có thể cho ra đời những sản phẩm tốt được hay không?

Lại quay về hệ thống giáo dục. Giáo dục không thể nằm ngoài ý chí chỉ đạo của hệ thống chính trị. Bởi vì, ý thức hệ chính trị sẽ được thông qua hệ thống giáo dục truyền tải tới thế hệ trẻ nhằm biến lớp người tương lai của đất nước phải tiếp tục đi theo con đường mà đảng cầm quyền đã lựa chọn. Một sự lý giải đơn giản và dễ hiểu cho những ai đang sống tại Việt Nam là sống dưới chế độ nào thì phải theo chế độ ấy, chế độ ấy theo chủ nghĩa gì thì toàn thể dân tộc phải theo chủ nghĩa ấy. Có nghĩa là Đảng đã lựa chọn Chủ nghĩa Mark Lênin rồi thì rõ ràng hệ thống giáo dục từ bậc tiểu học tới đại học, sau đại học cũng phải dạy dỗ cho học sinh thấm nhuần những tư tưởng đó. Và không thể hướng cho học sinh theo đuổi chủ nghĩa tư bản với các giá trị như tự do, dân chủ, đa nguyên, đa đảng. Đây chính là mối liên hệ hữu cơ chặt chẽ giữa chính trị và giáo dục tại nước CHXHCN Việt Nam.

Một hệ thống giáo dục giáo điều, cổ hủ suốt mấy chục năm trời như vậy đã bị rất nhiều học giả, thầy giáo, học sinh, phụ huynh lên tiếng đòi thay đổi, nhưng cho tới nay nó đâu vẫn hoàn đấy. Trên báo chí, các phương tiện truyền thông đại chúng, người ta chỉ dám bày tỏ phê phán tới những khía bên ngoài của giáo dục như giáo trình giảng dạy, phương pháp đào tạo, nội dung mà không dám đề cập tới cái nguyên nhân của mọi nguyên nhân xã hội trong đó có giáo dục, đó chính là cái thể chế chính trị này.

Người ta nói giáo dục của Việt Nam lạc hậu không theo kịp thế giới và đòi thay đổi nó, nhưng người ta thay đổi có được đâu khi mà hệ thống chính trị này không cho phép được đề cập tới những cái tiến bộ văn minh của thế giới, những giá trị tự do sáng tạo của con người, những sự thật lịch sử cần được tôn trọng. Thay vào đó nó chỉ biết dạy theo sự chỉ đạo từ trên ép xuống, có nghĩa là đào tạo một lớp người chỉ biết nghe người ta nói mà không được phép phản biện lại thầy cô và xã hội, người ta chỉ được phép biết tới những sự kiện đã qua mà không được phép so sánh đối chiếu với nhiều nguồn thông tin khác nhau, căn bệnh thành tích của cả xã hội đã thể hiện cực kỳ thành công ngay chính trong môi trường giáo dục nhân cách con người.

Có ai làm hiệu trưởng mà dám tuyên bố rằng, tôi thấy có những điều được viết trong sách giáo khoa của Việt Nam là nhảm nhí và tôi không muốn các em học sinh của mình phải tiếp cận đống rác tri thức đó hay không?

Không riêng gì hệ thống giáo dục bất cập, mà động chạm tới ngành nào trong xã hội cũng thấy quá nhiều tiêu cực và chậm tiến. Dường như muốn giải quyết triệt để thì chỉ còn nước là phá đi mà làm lại thì mới có hiệu quả.

Giáo dục là cái gốc của con người và con người lại là hạt nhân của xã hội. Khi con người đã bị đem nhồi sọ những tư tưởng huyễn hoặc, ảo tưởng xa rời thực tiễn thì liệu con người đó có phát triển hoàn thiện về nhân cách và văn hóa được hay không. Và rộng hơn nữa là một quốc gia có đi tới con đường phát triển thịnh vượng được hay không. Câu hỏi này không khó trả lời.

No264: Bị Đẩy, Mới Phải Đi ?

Nhà nứớc CSVN vẫn luôn luôn nói giáo dục là ưu tiên, trong đó giáo dục bậc đại học cần đổi mới để bước lên đẳng cấp quốc tế. Nhưng thực tế, có phải chính phủ Hà Nội muốn sớm tăng tốc đổi mới, hay là vẫn trì kéo muôn năm tư tưởng Hồ Chí Minh?

Bởi vì ngu dân là chính sách thường được các chế độ sử dụng để dễ cai trị, thậm chí như trường hợp các nước cộng sản và độc tài vẫn ưa muốn người dân không cần mở mang trí tuệ, vì lý luận đã có Ban Khoa Giaó Trung Ương lý luận giùm, và kiến thức cũng cần có lề phải do Bộ Văn Hóa Thông Tin điều hướng. Thậm chí tới mức, một Thứ Trưởng CSVN mấy tuần trứơc mới nói rằng dân chúng không cần tự do báo chí làm chi, bởi vì căn bản là chỉ cần cơm no áo ấm.

Nhưng nếu những cáí đầu của giới trí thức chỉ loanh quanh với lý thuyết Mác Lê, thì quê nhà rồi sẽ dẫn tới đâu ? Hay là nhà nứơc CSVN chỉ chịu đi tới, khi bị các áp lực thúc đẩy phaỉ đi? Đó là chỗ chúng ta đang suy nghĩ.

TS Phạm Duy Nghĩa (ĐH Quốc gia Hà Nội) trả lời phỏng vấn trên báo SVVN số ngày 10-12-2008 đã cho thấy chính phủ CSVN thực ra vẫn do dự.

Câu hỏi của phóng viên Tuệ Lâm lúc đó là, “Một thời, dư luận rùm beng việc xây dựng đại học đẳng cấp quốc tế, rồi mọi thứ lại chìm vào im lặng. Ông nghĩ sao về điều này ?”

Và câu trả lời của TS Phạm Duy Nghĩa là, “Trong cạnh tranh, các trường đẳng cấp sẽ xuất hiện, đừng có dựng nó lên. Tuy nhiên, nếu thiếu sự hỗ trợ và định hướng của nhà nước thì cũng khó hình thành. Ví dụ, nếu ĐH Thanh Hoa không có sự hỗ trợ của nhà nước Trung Quốc thì khó mà có danh tiếng như bây giờ. ĐH Tokyo cũng được Nhật hoàng hỗ trợ rất lớn. Các quốc gia đều có những trường mà Nhà nước đặt niềm tin ở đó. Những trường đó hình thành dựa trên chính sách công dồn tiền vào để xây dựng cơ sở vật chất, dữ liệu, thư viện, trả lương cho người giỏi...”

Có phảỉ đây là lời trấn an để xin nhà nước hỗ trợ đổi mới giaó dục đaị học như Trung Quốc và Nhật Bản ?

Một bản tin trên Đaì VOA hôm Thứ Hai 19-1-2009 đã cho thấy một diễn tiến mới, mà kẻ bảo thủ có thể gọi là Hà Nội chấp nhận “diễn biến hòa bình.” Bản tin VOA viết:

“3 tập đoàn Hoa Kỳ xúc tiến thành lập ĐH tư theo mô hình Mỹ ở VN

Ba tập đoàn của Hoa Kỳ đang xúc tiến việc thành lập một trường đại học tư theo mô hình của Mỹ tại Việt Nam.

Theo tin của Đài Tiếng Nói Việt Nam và của trang tin điện tử báo Sài Gòn Giải Phóng, Đại Sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Michael Michalak vừa loan báo việc xúc tiến thành lập trường đại học tư theo mô hình của Mỹ như vừa nói, đồng thời cho biết sinh viên Việt Nam học giỏi sẽ được thu nhận vào trường đại học này.

Tin cho hay Đại Sứ Hoa Kỳ còn cho biết Hoa Kỳ sẽ hỗ trợ việc nâng cao chất lượng giáo dục tại cấp bậc đại học ở Việt Nam qua chương trình đào tạo giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục, ứng dụng công nghệ thông tin và thực thi các chương trình hỗ trợ giáo dục.

Tin của Sài Gòn Giải Phóng cho hay đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam đã lập lại lời cam kết của chính phủ Mỹ là trong tương lai sẽ dành mọi sự dễ dàng cho công tác thực tập của sinh viên Việt Nam trong các công ty Mỹ, đồng thời tăng số lượng sinh viên Việt Nam du học tại Hoa Kỳ.” (hết trích)

Có nghĩa là tư bản Mỹ bắt đầu nhúng tay vào giaó dục đaị học VN. Thế còn tư tưởng Hồ Chí Minh sẽ để ở học trình nào ? Tiểu học, hay trung học, hay chuyên ngành cho Bộ Công An học ?

Một thời, chúng ta còn nhớ rằng chính nhà nứớc vaì năm trứơc, qua lời GS Đỗ Trần Cát, Tổng Thư ký Hội đồng Chức danh Giáo sư Nhà nước, hồi năm 2005 đã nhìn nhận rằng, Giáo dục đại học Việt Nam ngày càng bết bát, và giaó sư Cát đã để laị một câu nói trứ danh trên mặt báo Hà Nội về giaó dục đaị học VN là “Càng đổi mới, càng thụt lùi.”

Bây giờ thì, Biển Đông bị chiếm nhiều đảo, vây khắp mạn Biển Đông và cả từ vùng đất núi rừng phía Tây Trường Sơn, nhà nứớc Hà Nội mới lo vùng vẫy để thoát ra.

Tuy nhiên, có thể thấy rằng chính áp lực qúôc tế đã buộc Hà Nội phaỉ nới gọng kềm để cho tư bản qúôc tế vào mở trường đaị học.

Báo SVVN số nêu trên, bài viết nhan đề “Giáo dục đại học của Việt Nam và mốc 1/1/2009: Sinh viên muốn được đối xử như người lớn” đã cho biết rằng thực ra CSVN mở cửa đại học chỉ vì đó là cam kết với qúôc tế từ lâu rồi. Bây giờ nứớc tới chân mới nhảy, mới chịu hé hé cửa cổng trường.

Bài báo viết, trích:

“Việt Nam (VN) sẽ mở cửa giáo dục đại học (ĐH) theo cam kết khi gia nhập của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) từ đầu năm 2009. Trong cam kết này, dịch vụ giáo dục được đặt bên cạnh những dịch vụ khác như y tế, viễn thông, phân phối, vận chuyển... SVVN đã có cuộc trò chuyện với TS Phạm Duy Nghĩa (ĐH Quốc gia Hà Nội) trước thời điểm quan trọng này.” (hết trích)

Như thế, đã quá lố cột mốc thời gian phảỉ mở cửa cả ba tuần lễ rồi. Không chỉ cam kết với WTO là sẽ mở cửa giaó dục, mà còn mở cửa đủ thứ như y tế, viễn thông, phân phối, vận chuyển...

Nhưng điều chúng ta quan tâm là chính phủ CSVN sẽ kiểm soát sinh viên qua cơ chế đoàn và đảng sẽ hiệu lực tới đâu? Và Hà Nội học được những gì từ Bắc Kinh qua cách kiểm soát quyền lực, và kềm chặt dân chủ?

Tình hình này cho thấy một thực tế rằng, nhà nứơc CSVN chỉ nới lỏng ra nếu có áp lực qúôc tế. Ngay cả khi mở cửa giaó dục Đạị Học, không phaỉ là vì thương dân, thương thế hệ trẻ... mà chỉ vì đã quá hạn mà WTO đặt ra rồi.

Cuộc chiến vì tự do dân chủ rồi cũng sẽ như thế. Không thúc ép, nhà nứơc CSVN không bao giờ mở lòng từ bi mà đổi mới. Còn như thuần tuý tin rằng các chính sách đổi mới naỳ tất sẽ dẫn tới dân chủ tự do, thì đó laị là chuyện rất là xa, phải rất nhiều thế hệ “diễn biến hòa bình” mới xong.

Cứ xem như Trung Quốc. Mở cửa đã nhiều năm rồi, mà quyền lực vẫn chuyên chính độc đảng. Thế cho nên, không thúc ép, các chế độ này sẽ không chịu nhúc nhích bao giờ.

No207: Tham nhũng trong Nhà trường: Một vấn nạn lớn ở Việt Nam

Thầy giáo dạy toán và địa lý Đỗ Việt Khoa, trong ngôi nhà của mình tại huyện Thường Tín, Hà Nội, Việt Nam, hôm thứ Tư, mùng 10-12-2008. Thầy đang cố gắng trừ tiệt nọc những hành động hối lộ và gian dối lặt vặt loang ra như bệnh dịch tại các trường ở khắp đất nước Việt Nam, nơi là những thầy cô giáo và các cán bộ quản lý giáo dục với mức lương còm cõi phải bóp nặn những đồng tiền từ các bậc cha mẹ khốn khó không có đủ điều kiện để lo cho con nhưng cảm thấy họ không có lựa chọn nào khác. (AP/Chitose Suzuki)

HÀ NỘI, Việt Nam - Những kẻ côn đồ đã tới sau khi trời sập tối, lúc ông Đỗ Việt Khoa và gia đình đang sắp sửa đi ngủ.

Ông kể là chúng đã đấm, đá ông, ăn cắp chiếc máy ảnh của ông và làm cho vợ con ông khiếp sợ.

Ông Khoa, một giáo viên toán và địa lý, đã nghĩ là thông điệp của chúng thật rõ ràng: chấm dứt việc tố cáo hiện tượng tham nhũng tại nhà trường và ở những nơi khác.

Trong nhiều năm qua, thầy Khoa đã và đang phải chiến đấu với những hành động mua chuộc hối lộ và gian lận lặt vặt lây lan như bệnh dịch trong các nhà trường trên khắp đất nước Việt Nam, nơi mà những thầy cô giáo và những nhà quản lý giáo dục được trả mức lương còm cõi nên phải bóp nặn những đồng tiền thậm chí trong số những bậc cha mẹ nghèo khó.

Các nhà lãnh đạo Việt Nam đã phê chuẩn một bộ luật chống tham nhũng chung trong năm 2005, thế nhưng việc thi hành nó không đồng đều. Đất nước này vẫn được xếp vào loại yếu kém trong các cuộc khảo sát về nạn tham nhũng toàn cầu, và đối với những người Việt Nam bình thường, vốn trân trọng việc học hành, thì tệ nạn tham nhũng trong nhà trường là điều đáng căm giận nhất cho tất cả mọi người.

Ít ai dám chống lại hành động tham nhũng, do họ lo sợ hành động trả thù.

Một người đàn ông mảnh khảnh, có vẻ bên ngoài bình thường ở một làng quê thuần nông, thầy Khoa, 40 tuổi, đã mở ra một trang đầy kịch tính trên bối cảnh đất nước này hai năm về trước. Ông đã quay phim những học sinh gian lận trong các kỳ thi tốt nghiệp trung học của mình trong lúc các thầy cô giáo khác coi thi đã không làm gì. Các đài truyền hình của nhà nước đã phát đi phát lại đoạn băng này.

Với những ống kính truyền hình đi theo sau, vị bộ trưởng giáo dục của Việt Nam đã tới nhà thầy Khoa để trao cho ông một tấm giấy khen ca ngợi tinh thần dũng cảm của ông. Thầy Khoa đã xuất hiện trên một chương trình kiểu như của Larry King tại Việt Nam. Vị hiệu trưởng của trường Trung học Vân Tảo, nơi thầy Khoa dạy từ năm 2000, đã bị thuyên chuyển công tác.

Thế nhưng khi trở lại với làng quê Vân Hòa của mình, vùng ngoại ô cách trung tâm Hà Nội khoảng 15 dặm, thầy Khoa đã chẳng nhận được một lời chào đón như một người anh hùng.

Các thầy cô giáo và những cán bộ quản lý giáo dục đã tỏ ra bực bội về địa vị nổi bật của con người không biết xu nịnh này. Thậm chí trong số phụ huynh và học sinh, những người đã giữ lập trường ủng hộ đến mức tuyệt đối trước các nỗ lực của thầy Khoa, thì chỉ có ít người bảo vệ ông.

Tất cả những gì mà các bậc cho mẹ mong muốn là cho con em họ ra trường và kiếm được việc làm, thậm chí nếu như họ phải dối trá để qua được kỳ thi cử, thầy Khoa nhận xét.

"Cả cộng đồng xa lánh tôi, thầy Khoa kể. "Họ quấy rối tôi qua điện thoại, họ gửi cho tôi những bức thư. Họ nói là tôi đã đặt ham muốn nổi danh của mình lên trên hạnh phúc của con cái họ. Một vài người trong số họ thậm chí còn doạ giết tôi nữa."

Anh Thinh Văn Nam, 27 tuổi, một giáo viên của trường, thì cho là thầy Khoa đã tự chuốc lấy phiền toái vào mình.

"Thầy Khoa nói là chúng tôi cô lập thầy ấy, nhưng điều đó không đúng," thầy Nam nhận xét. "Khi ai đó cảm giác là bị những người ngang hàng với mình tẩy chay, thì anh ta cần tự hỏi mình là vì sao."

Các vụ việc đã diễn ra theo chiều hướng leo thang trong tháng qua, khi bốn người đàn ông tới nhà thầy Khoa - hai trong số họ là bảo vệ nhà trường, theo như tin tức báo chí cho hay. Hiện công an vẫn đang điều tra vụ việc.

Thầy Khoa cũng đã động chạm tới vị hiệu trưởng mới, ông Lê Xuân Trung, sau khi gửi một bức thư cho các giới chức trung ương và địa phương, khẳng định rằng ông Trung đã áp đặt nhiều khoản lệ phí không đúng nguyên tắc nhằm làm giàu cho cán bộ nhân viên nhà trường từ chi phí của cha mẹ học sinh.

Trong những lời phàn nàn mạnh mẽ nhất của thầy Khoa là về "những lớp mở thêm" được thực hiện ở trường của mình và những nơi khác trên khắp đất nước, mà tại đó các thầy cô giáo trong biên chế nhà trường đã dạy thêm học sinh để kiếm tiền.

"Nếu các em không học, thì các thầy cô giáo sẽ cho điểm kém," thầy Khoa nói.

Một giáo viên có thể tăng lên gấp ba lần khoản thu nhập của mình bằng cách nhồi nhét các học sinh vào trong những buổi học thêm đó. Điều này đã làm tốn kém cho các bậc cha mẹ khoảng 6 đô la một tuần - nhiều gần bằng số tiền họ kiếm được từ nghề nông.

Thầy Trung hiệu trưởng đã không trả lời trước yêu cầu có một cuộc phỏng vấn. Thế nhưng ông đã được trích lời trên tờ báo Công an Nhân dân khi nói rằng các học sinh tham gia những lớp học này là tự nguyện.

Theo bài báo thì ông Trung cho rằng thầy Khoa "thường không tập trung vào việc dạy học và không tuân theo các quy định của nhà trường," và "thầy đã sử dụng máy ảnh và máy ghi âm của mình quá nhiều, nên làm cho mọi người không cảm thấy thoải mái khi nói chuyện với thầy."

Một người đang bảo vệ thầy Khoa là ông Vũ Văn Phúc, có con trai đang học ở trường Vân Tảo. "Thầy giáo đang lên tiếng chống lại những đòi hỏi vô lý mà nhà trường đã áp đặt này," ông nói.

"Thầy thực sự là người can đảm," đó là nhận xét của ông Giang Xuân Dũng, một thầy giáo dạy toán. "Tôi khâm phục tinh thần dũng cảm và bền bỉ của thầy."

Các trường khác đã đưa ra đề nghị mời thầy Khoa về làm việc.

"Tôi nghĩ là chúng ta phải ủng hộ thầy Khoa," ông Văn Như Cương, một hiệu trưởng nhà trường ở Hà Nội, người từng cố gắng mời thầy Khoa về trường mình, đã nói. "Chúng tôi thực sự cần những người dám nói thẳng nói thật."

Thầy Khoa đã từ chối bởi vì trường này quá xa nhà thầy.

Vợ thầy, bà Nguyễn Thị Nga, đã lo lắng cho "cuộc thập tự chinh" của chồng mình.

"Chuyện này đã gây ra cho chúng tôi nhiều phiền toái," bà kể. "Tôi mong mọi người sẽ hưởng ứng cuộc đấu tranh chống lại tham nhũng để chúng tôi sẽ không trở thành những kẻ lẻ loi."

Chẳng có chuyện gì xảy ra, thầy Khoa nói, ông sẽ không ngừng đấu tranh để ủng hộ cho tinh thần trung thực và chính trực đã được đẩy mạnh bởi những người làm cuộc cách mạng vô sản giải phóng Việt Nam từ chế độ thuộc địa.

"Nhiều thầy cô giáo đang làm nhơ bẩn hình ảnh của ngành giáo dục," ông nhận xét. "Tham nhũng là một hành động phản bội lại tư tưởng cộng sản và phản bội đất nước."

No193: Giáo dục & Dân chủ

Ở một hệ thống dân chủ thực người dân được hoàn toàn được tự do do bầu cử hay ứng cử và có quyền truất phế những người lãnh đạo tham nhũng, thiếu đạo đức mà không phải lo bị chính quyền áp bức.

Hệ thống giáo dục trong sạch và dân chủ thực

Giáo Dục

Xây dựng được một nền giáo dục trong sạch là bước mở đầu cho sự phát triển kinh tế, tạo dựng trật tự và ổn định xã hội. Khi giáo dục sai và tham nhũng hoành hành (nền giáo dục) thì xã hội loạn và những việc nghịch lý có môi trường để tồn tại.

Khi chúng ta loại bỏ lý do vì nghèo không thể đến trường thì hệ thống giáo dục trong sạch hoạt động như một bộ phận thanh lọc và phân loại những gì đi qua nó. Quả thận của con người thì lọc các chất độc nguy hại cho cơ thể và thải ra. Khi thận bị hư thì toàn cơ thể sẽ chứa nhiều chất độc và nhiều chứng bệnh phát sinh và đưa đến tử vong. Trong máy móc cơ khí thì có lọc nhớt (oil filter), lọc gió (air filter) để tránh các vật cứng làm hư hỏng máy. Hệ thống giáo dục thì thanh lọc trí thông minh và sự siêng năng của con người. Khi chúng ta mới bắt đầu ở bậc tiểu học thì sự thanh lọc đã bắt đầu. Đi học mà lười biếng thì bị điểm thấp không được lên lớp. Em nào học siêng năng hơn thì ít nhất cũng được hạng trung bình. Nếu vừa siêng năng vừa thông minh thì được hạng xuất sắc, được khen ngợi, được lãnh thưởng. Khi lên trung học thì sự cạnh tranh càng cao và hệ thống giáo dục càng thanh lọc gắt gao hơn. Sau bậc trung học thì một số đã bỏ cuộc vì không chịu khó học hành, ham chơi hoặc không đũ thông minh để theo đuổi việc học hành. Khi bước vào ngưỡng cửa đại học thì đã trải qua 12 năm học và đã vượt qua một đoạn đường dài thanh lọc của hệ thống giáo dục. Ở đại học, sinh viên sẽ phải cạnh tranh với những thành phần ưu tú đã vượt qua bậc trung học nên càng phải chịu khó học hành. Nếu bỏ cuộc giữa đường thì hệ thống thanh lọc trong sạch đã không cấp bằng đại học để thành kỹ sư, y tá, dược sĩ, bác sĩ, v.v...

Sau khi đã gạn lọc qua hệ thống giáo dục trong sạch thì các tầng lớp xã hội đã thành hình. Khi đi xin việc làm thì các hảng xưởng sẽ nhìn vào trình độ văn hóa mà giao công việc. Những người chịu khó học hành và có trí thông minh thì sẽ được giao phó những công việc khó khăn hơn và được hưởng nhiều lương hơn. Đó là sự công bình của trật tự xã hội dành cho người chịu học hành. Nói chung là qua sự gạn lọc của hệ thống giáo dục trong sạch thì người giao việc mới có kiến thức giao đúng việc và người nhận việc thì có được công việc đúng với khả năng nhờ vậy thì trật tự xã hội được thành hình.

Một hệ thống giáo dục bị tham nhũng lũng đoạn và thiếu trong sạch thì sao? Khi không cần đi học mà chỉ cần có tiền mua được bằng cấp và đi xin việc làm và giữ chức vụ cao nhờ mua bằng cấp hoặc là học kém nhưng có tiền mua chuộc thầy cô giáo để được điểm cao. Những điều sau đây sẽ xảy ra:

– Người giao việc thì không hiểu việc phải giao cho nhân viên.
– Người nhận việc thì không có khả năng để hoàn thành công việc tốt đẹp.
– Sức cạnh tranh sẽ yếu kém và đưa đến thua lổ hay phá sản.
– Trật tự xã hội bị đảo lộn vì người dốt lãnh đạo người tài giỏi và sẽ sinh ra bất mãn. Người giỏi thì bất
mãn bỏ đi và người lãnh đạo thì không đũ khả năng hiểu biết để tìm người thay thế hoặc là tìm người
thay thế cũng có một bằng cấp giả vừa mới mua.
– Khi người tài giỏi ra đi và được thay thế bởi người thiếu khả năng và cứ cái đà đó mà tiếp tục thì một
đám bất tài sẽ làm việc với nhau và kết quả là phá sản.

Chúng ta có thể nhìn thấy hệ lụy này ở các công ty quốc doanh khi các cán bộ chỉ làm chuyên viên bóp cò súng hay có tài ca ngợi chế độ và bỏ tiền ra mua chức vụ lãnh đạo. Một hệ thống giáo dục dơ bẩn sẽ đưa đến các hệ lụy có thể gây tai nạng chết người, đất nước nghèo đói. Người dân sống trong một đất nước như vậy họ rất vui mừng, sung sướng và hãnh diện khi tìm được một việc làm mà những người dân của các nước có hệ thống giáo dục lành mạnh không chịu làm. Chúng ta thử đặt câu hỏi là tại sao trước đây Việt Nam đã có một hệ thống giáo dục trong sạch mà hiện nay dưới sự lãnh đạo của đảng CSVN thì biến mất một cách tiệm tiến. Câu trả lời là Việt Nam hiện tại đang thiếu một nền dân chủ thực.


Dân chủ thực

Nếu chỉ có hệ thống giáo dục trong sạch mà thiếu dân chủ thì đã đũ để giữ vững đất nước và trật tự xã hội hay không? Câu trả lời là không khi cứ nhìn hình ảnh dân oan khiếu kiện đòi lại đất đai bị nhà nước cướp đi.

Có một thiểu số những người có kiến thức sâu rộng, có bằng cấp tiến sĩ nhưng thiếu lương tri, độc ác, tham lam. Họ có thể vì tham lam mà gây ra chiến tranh, hay vì tham lam mà bán đi một phần lãnh thổ nếu có cơ hội được lãnh đạo đất nước. Khi thiếu dân chủ đích thực thì những người trí thức, lúc đầu làm việc tốt nhưng có thể trở thành lạm quyền, tham nhũng khi giữ chức vụ quá lâu.

Ở một hệ thống dân chủ thực người dân được hoàn toàn được tự do do bầu cử hay ứng cử và có quyền truất phế những người lãnh đạo tham nhũng, thiếu đạo đức mà không phải lo bị chính quyền áp bức.

Quyền tự do ngôn luận sẽ giúp báo chí, và hệ thống truyền thanh và truyền hình phát giác ra lịch sử độc ác, tham ô của những kẻ trí thức gian ác. Khi người dân được nghe, được thấy hành động của những kẻ này thì sẽ dùng lá phiếu để ngăn chận những kẻ nguy hiểm độc ác lên cầm quyền. Nhưng điều quan trọng hơn hết là trong một đất nước thực sự có dân chủ, có quyền tự do ngôn luận thì những thành phần trí thức có lịch sử tham ô, gian ác sẽ không dám ứng cử vì sợ dư luận. Như thế là tự do ngôn luận có thể loại bỏ rất nhiều thành phần không lương thiện vào các chức vụ quan trọng.

Chúng ta thử suy nghĩ xem những gì có thể xảy ra khi một quốc gia có một nền dân chủ không thực, một nền dân chủ chỉ có trong hi ến pháp hay chỉ được các nhà lãnh đạo nói với các nước láng giềng là hiến pháp của chúng tôi có tự do, có dân chủ. Nếu nền dân chủ chỉ có trên giấy tờ để dùng vào việc rao bán mà không thực hành thì kể như không có “Mục đích tối thượng của con người là hành động chứ không phải là lý thuyết”.

Một nền dân chủ giả tạo sẽ đưa đến một trong muôn ngàn hệ lụy và nghịch lý sau đây:

– Người tố cáo tham nhũng thì bị kêu án và bỏ tù.
– Kẻ tham nhũng thì được hưởng quyền cao chức trọng và được tôn vinh.
– Người yêu nước thì bị bỏ tù vì tội kêu gọi chống xâm lăng.
– Người lãnh đạo ký kết hiệp ước biên giới với lân bang thì không cần cho dân chúng biết vì đất
nước là của họ chứ không phải của toàn dân.
– Kẻ dốt nát với trình độ văn hóa thấp kém được giữ những chức vụ cao.
– Người dân không được quyền truất phế những người lãnh đạo bất tài. Lãnh đạo bất tài đưa đất nước
đến chổ hèn yếu, nghèo khổ nhưng vẫn tiếp tục làm lãnh đạo.
– Người dân không được quyền lựa chọn người tài đức để lãnh đạo đất nước.
– Đại đa số người dân trong nước chỉ mơ ước được rời khỏi qưê hương đất nước của họ dưới đũ mọi hình thức từ tốt cho đến xấu. lắm khi phải hy sinh cả tính mạng để trốn khỏi nanh vuốt của nền dân chủ giả tạo mà ngày đêm đang cấu xé, cướp bóc họ.

Tất cả những điều vừa kể đã xảy ra trên đất nước Việt Nam sau 1975 và vẫn còn tiếp diễn. Taị sao? Chỉ vì Việt Nam chưa có một hệ thống giáo dục trong sạch vá không có một nền dân chủ đích thực. Khi chưa có cả hai thứ vừa kể thì sự tàn phá cứ tiếp diển và kết quả là phân hóa dân tộc và yếu kém.

No165: Ngành giáo dục có thể làm gì để cứu vãn nhân cách Việt?

Ra đường gặp giả trá Nếu tôi khôn ngoan, trước khi viết về sự giả dối, tôi cần phải rào đón khoảng mươi dòng, rằng về cơ bản nhân dân Việt Nam ta luôn trung thực thật thà dũng cảm, rằng nhân dân ta luôn có truyền thống trọng chữ tín. Rằng được sự quan tâm của lãnh đạo các cấp nói chung và lãnh đạo ngành tư tưởng văn hóa nói riêng, người Việt Nam ta hiện nay và ngành giáo dục đang có nhiều tiến bộ và gặt hái được nhiều thành tựu. Rằng người Việt Nam đi đâu cũng có uy tín trên trường quốc tế và luôn luôn dược nể trọng là một dân tộc anh hùng... Vâng. Phản xạ rào đón, dù chỉ là rào đón để làm đà thôi, để báo chí có thể đăng nổi, hoặc để tung ra một lời nói thẳng, vẫn là một phản xạ gắn liền với sự giả trá. Khốn khổ thay! Tại sao chúng ta phải rào đón đủ điều trước khi nói thật? Tại sao nói thật là điều “ghê răng” đến thế? Tại sao trước mỗi lời phát biểu, từ một học trò tiểu học miệng còn hơi sữa đến một người lãnh đạo một cơ quan đơn vị, địa phương cũng cứ phải leo lẻo một đoạn dài lê thê cảm ơn ngành nọ cấp kia dù trong lòng biết thừa rằng chẳng có gì phải cảm ơn cả. Vì họ đã ăn lương ngân sách thì dù là ai cũng phải làm tròn trách nhiệm và không làm tròn trách nhiệm chính là tội lỗi. Tại vì chúng ta nói một đằng làm một nẻo quen rồi. Tại sao con người ta cứ phải "khôn ngoan"? Tại sao đa phần con người Việt Nam hiện nay mất đi cái sự hồn nhiên tối thiểu của mọi sinh vật: thấy nóng phải biết kêu rằng nóng, thấy lạnh thì nói rằng lạnh?! Để được yên thân, rất nhiều người trong chúng ta đều phải giả vờ hoặc phải lờ đi. Để cầu an hoặc cầu lợi, nhiều khi chúng ta thấy nóng thì bảo lạnh. Hoặc vờ không biết rằng nóng. Như thế, là con người đã từ bỏ sự chính trực. Quyền được hồn nhiên và được chính trực, đó là quyền đương nhiên của muôn loài - trong đó, trẻ con chưa đi học mẫu giáo, và từ loài bò sát trở lên, còn giữ lại được cho mình. Có ai, bỗng một ngày nghĩ lại mà giật mình, rằng người chính trực, người thật thà hiện nay khó sống lắm không?! Cứ nhìn thầy giáo Khoa thì biết. Thầy Khoa đã làm những việc tối thiểu mà một con người có tự trọng phải làm. Thầy phản ứng và chống lại sự giả trá trong thi cử, cái được gọi bằng một mỹ từ nhẹ nhàng là “bệnh thành tích” tại một ngôi trường nhỏ ở Hà Tây. Thế mà, thầy bị trù dập, bị trả thù hết lần này lượt khác. Không những bản thân mà đến vợ con cũng khốn đốn. Sự trả thù của những người bị ảnh hưởng quyền lợi do phản ứng chính trực của thầy Khoa đã là điều trái pháp luật, cần bị trừng trị, nhưng còn có thể hiểu được. Nhưng điều hết sức đáng buồn, là chính cộng đồng xung quanh thầy, không có quyền lợi liên quan, đa phần cũng xa lánh, miệt thị, coi thầy là người kỳ dị, rách việc, rồi gán cho thầy bao nhiều tội tình. Rồi không có chứng cứ gì để mạt sát thầy về hành vi hay nhân cách thì họ quy cho là thái độ kiêu căng! Trong cuộc sống, hiện tượng cộng đồng đối xử với những người như thầy Khoa không hiếm. Trong nhiều cơ quan đơn vị, người trung thực dám làm chứng cho sự thật, không cam tâm a dua dối trá theo cường quyền, thay vì được đồng nghiệp, bạn bè ủng hộ, thì bị xa lánh và những kẻ ghen ghét thừa cơ bịa đặt vu cáo tung tin thất thiệt. Kẻ xấu luôn được dung dưỡng bằng một môi trường có quá nhiều người luôn muốn nghe những điều xấu về người khác, luôn tiếp tay cho sự vu cáo. Quá nhiều người thích nói xấu người khác, sợ sự thật như dơi sợ ánh ngày và mong người khác thất bại, là để tự an ủi mình. Ra đường, chúng ta luôn bị tổn thương vì sự giả trá Kìa xem cái người bán xăng cho chúng ta. Dù thế nào thì họ vẫn ăn bớt của ta. Và nếu ta cự nự, thì họ lập tức nổi khùng. Họ độc quyền. Những người bán hàng cho ta cũng vậy. Chín mươi chín phần trăn cân dối. Ta không mua của họ thì biết mua của ai? Mỗi mét vuông mặt đường chứa đựng sự dối trá. Vì số tiền người làm đường lấy từ công quỹ thường lớn gấp ba lần số tiền thực chi cho đường. Những mặt đường ngày càng co hẹp lại, để tiền vào túi cá nhân qua các cử chỉ thụt két và hối lộ để được nhận dự án. Những công trình xây dựng, những bệnh viện, những hàng rởm. Những khoản tiền cứu trợ, những chương trình vì người nghèo bị xà xẻo.... Những nhà máy gian dối để thải chất độc ra sông giết cộng đồng và môi trường. Những người làm hoa quả, làm nước mắm, làm sữa... dùng độc chất để tăng sự bóng bẩy và chỉ số giả về chất dinh dưỡng, không cần biết đến việc mình đang hãm hại mọi người. Những huân huy chương thật được trao cho những thành tích giả sau những cuộc chạy chọt... Những lời nói giả ngày ngày được phóng đại trên loa truyền thanh và các phương tiện thông tin đại chúng. Và trên các giảng đường, những kiến thức lạc hậu, cũng chính là nững kiến thức giả được tung ra, làm mất thì giờ và thui chột nhiều thế hệ trẻ. Những giáo trình giả rồi những điểm số giả... không thể kể hết. Giáo dục cần đi đầu giải trừ bệnh giả dối \ Những sự giả ấy, còn tiếp tục làm mục ruỗng nhân cách người Việt Nam. Chúng ta có thể tiếp tục tồn tại khoẻ mạnh với một cái nền nhân cách đã mục ruỗng không? Tương lai nào đang chờ đợi, khi mà không một người nào trên đất Việt Nam này, nếu trung thực với chính mình, có thể nói rằng tôi đã không từng một lần giả trá? Người viết bài này cũng từng giả trá, khi trên chiếc băng ca là bố mình, và nhiều lần trước kia là mẹ mình, đang đợi chờ trước phòng cấp cứu của bệnh viện. Khi những nhân viên của bệnh viện thờ ơ trước cái chết cận kề của người thân, nếu không có tiền được dúi vào tay họ. Khi những y tá sẽ đâm mũi kim rất thô bạo vào cánh tay gầy của mẹ mình. Khi đến một người quét dọn của bệnh viện cũng có thể kiếm cớ xẵng giọng và quát nạt, nếu ta không biết ý mà dúi tiền lót tay cho họ! Và như thế, tôi đã giả trá, không chỉ một lần, khi tôi dúi tiền lót tay cho họ, dù biết rằng thế là không tốt. Tôi đã và sẽ còn phải đưa. Bất cứ ai cũng vậy, nếu tôi không muốn người thân của mình chết tức tưởi vì sự bỏ mặc đến trở thành độc ác của những người đang được trả lương bằng những đồng tiền thuế của chúng ta và họ có trách nhiệm phải làm tròn nhiệm vụ. Nhưng rất nhiều người đã, đang và còn sẽ tiếp tục độc ác, vì họ nắm vận mệnh của những người rơi vào hoàn cảnh phải lệ thuộc họ. Ai đã “đầu têu” giả trá? Sẽ chẳng có ai nhận đâu. Rồi ai cũng sẽ nói rằng tôi rất thật thà, lương thiện. Nhưng nói dối phải có nguồn gốc. Chỉ có những người đi trước mới có thể dạy cho trẻ con và kẻ đi sau biết nói dối. Bản thân trẻ con mới sinh ra và chưa một ngày gia nhập cộng đồng và bắt chước tập tính của cộng đồng thì không biết nói dối. Có ngôi nhà nào có thể xây được trên nền móng là một đầm lầy? Sự giả trá trở thành thường nhật, thành đương nhiên. Sự chính trực trở thành lạc lõng. Người chính trực khó sống. Cộng đồng trở nên hư hoại nếu không dám phản đối cái xấu và ủng hộ sự lương thiện. Đó chính là thảm họa khủng khiếp, lâu dài, chính là cái đầm lầy khổng lồ sẽ chôn vùi chúng ta. Để tìm ra nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, có rất nhiều nhưng một trong những điều thấy nhỡn tiền, chính là ở nhiều người có trách nhiệm. Rất nhiều quan chức đã nói một đằng làm một nẻo. Của cải tài sản của họ do tham nhũng mà có. Họ lên chức không phải do tài năng mà do mối quan hệ và chạy chọt và chiều lòng cấp trên. Họ không chịu bất cứ trách nhiệm nào khi địa bàn hoặc lĩnh vực họ phụ trách trì trệ, để xẩy ra những hậu quả nghiêm trọng. Và ngành giáo dục, trong khung cảnh đó, không thể không bị ảnh hưởng, đã góp phần không nhỏ trong việc chiều lòng một số ngưười có vị trí trong xã hội, vén tay áo tô đậm thêm cái đại tự “giả trá” trên những tờ giấy trắng đầu đời. Ngành giáo dục có thể bắt đầu, nhưng...? Vì căn bệnh “thành tích”, vì sự giả dối, mà Phó Thủ tướng Nguyễn Thịên Nhân đã nói trong Thư gửi ngành giáo dục vào ngày 20/11/2008. Thực ra, bệnh thành tích vẫn là một mỹ từ. Chỉ có một từ để gọi cái được gọi là bệnh thành tích - đó là sự giả trá, trong tất cả các ngành, không chỉ trong ngành giáo dục. Nói chỉ riêng ngành giáo dục là oan. Nhưng, để bắt đầu xây dựng lại nhân cách Việt, lại phải bắt đầu từ nhiều thứ, trong đó ngành giáo dục có thể làm được nhiều điều. Đi tiên phong trong việc chối bỏ thói quen viết đại tự “giả trá” trên tâm hồn những trẻ em bắt đầu gia nhập cộng đồng. Tự nhiên cho ra lò những công dân chính trực và hồn nhiên, thấy nóng thì biết bảo rằng nóng và ngược lại - đó là trách nhiệm và những điều mà ngành giáo dục có thể làm mà không tốn kém và không phải chờ đợi ai. Vì Việt Nam, hơn bao giờ hết, đang cần những công dân không cam chịu cái xấu. Những công dân cần những kiến thức cập nhật chứ không phải kiến thức từ những giáo trình giả trá chỉ để thầy cô giáo và một số cá nhân có quyền lực trong ngành tính điểm với cấp trên để được yên thân hoặc để được thăng tiến. Cần tạo ra một phong trào và tạo thành lề thói sâu rộng trong xã hội rằng con người cần nhìn lại mình và chống sự giả trá trên mọi lĩnh vực, trong toàn xã hội. Cần thức tỉnh con người lấy lại bản ngã đầu tiên mà tạo hoá đã ban cho muôn loài. Để thoát khỏi những đầm lầy. Võ Thị Hảo

No111: Thư gửi cô giáo mầm non

Xin cô thứ lỗi, vì vào lúc mà cả xã hội đang ồn ào nói lời cảm ơn cô và đồng nghiệp thì tôi lại nói lên mong muốn của mình về công việc của cô đối với con tôi. Trẻ cần được chăm sóc, để ăn đủ những thứ mà cơ thể chúng cần (chúng chưa ý thức đầy đủ được điều đó), vui chơi một cách an toàn và khoẻ mạnh. Bởi tôi nghĩ rằng, chăm sóc và giáo dục cháu cùng chúng bạn là công việc của cô và đồng nghiệp. Đã là công việc, cô đương nhiên phải làm tốt nhất có thể trong khả năng của mình. Rồi phụ huynh, thông qua nhà trường, sẽ trả công cho cô. Nếu trường này trả chưa xứng đáng, cô có quyền tìm đến một trường khác xứng đáng hơn với cô. Còn nếu cô chờ được trả công "xứng đáng" rồi mới làm "tương xứng", tôi tin rằng cô sẽ không bao giờ tìm thấy một trường nào trả công "xứng đáng" cả. Vì chừng nào cô chưa tận tâm, không ai biết cô xứng đáng với mức công như thế nào. Vì chừng nào cô chưa tận tâm, cô sẽ không thể tiến bộ về những kỹ năng nghề nghiệp, yếu tố tiên quyết để cô được đãi ngộ tốt hơn. Tôi cũng tin rằng, không chỉ nhà trường sẽ trả công cho cô, mà cuộc đời cũng sẽ trả công cho cô, không chỉ là tiền bạc. Đôi khi, tôi gặp những độc giả đã quen hoặc mới quen, họ nhắc lại những bài báo cũ của tôi với một sự trân trọng. Đó là niềm hạnh phúc lớn lao của một người làm nghề. Trước khi chuyển tới trường này, con tôi cũng đã nhận được sự dạy dỗ và chăm sóc tốt của một cô giáo mầm non. Vợ chồng tôi vẫn nhắc tới cô ấy với một sự trân trọng, và vẫn dạy con mình nhớ tới cô ấy. Chắc hẳn cô giáo đó khi biết được điều này cũng sẽ cảm nhận được hạnh phúc của một cô giáo dạy trẻ, và tôi tin cô cũng sẽ có cảm nhận ấy, nếu ở tình huống tương tự. Nhưng đó có thể chưa phải là tất cả kết quả của sự tận tâm cống hiến. Vì với tư cách như một người làm việc tận tâm, cuộc sống sẽ mở ra cho cô những cơ hội lớn lao mà lúc này đây chúng ta có thể chưa lường hết được. Không chỉ giới hạn là việc "lọt vào mắt xanh" của những "ông chủ" tốt hơn, sự tận tâm giúp cô tìm hiểu thế giới xung quanh bọn trẻ sâu sắc hơn, qua đó cũng giúp cô khám phá thế giới được nhiều hơn, và tìm thấy những cơ hội tốt hơn, có thể không còn giới hạn ở việc dạy bọn trẻ nữa. Tôi cũng đã tìm được cơ hội phát triển sự nghiệp của mình từ chính nghề viết của mình, khi một trong những độc giả của tôi đã mang đến cho tôi cơ hội hợp tác. Cô không có độc giả của mình, nhưng có những phụ huynh của mình... Đó là vài lời tâm sự của tôi, một trong những phụ huynh của cô. Còn bây giờ là những mong đợi của tôi về việc dạy con mình. Tôi mong đợi vì không tin là cô và nhà trường này biết tất cả về giáo dục bọn trẻ. Bởi nếu biết được những điều căn bản thôi thì thế hệ trẻ bây giờ đã không phát triển lệch lạc đến thế. Tôi mong rằng cô và đồng nghiệp không chỉ "trông trẻ", mà còn bảo vệ, chăm sóc, và dạy dỗ các cháu. Những sinh linh còn bé bỏng của loài người xứng đáng và cần được nâng niu nhất trong thế giới này. Vì chúng là bước khởi đầu của việc hình thành những con người cao quý. Và vì chúng chưa có khả năng tự vệ, tự chăm sóc, và tự học hỏi một cách có định hướng. Thật dễ dàng để đánh, đe nẹt chúng. Nhưng cách đưa chúng "vào khuôn khổ" như vậy chắc chắn để lại những hậu quả nặng nề. Vết thương trên cơ thể, nếu có, chỉ là chuyện nhỏ so với vết thương tinh thần để lại cho chúng: sự sợ hãi. Nếu chúng là những đứa có thiên hướng nhút nhát, chúng sẽ càng nhút nhát, tự ti, thụ động hơn. Nếu chúng là những đứa trẻ có cá tính, sự sợ hãi sẽ bị đảo ngược thành sự bướng bỉnh, sự căm giận, và luôn tìm cách phản kháng tiêu cực. Đất nước chúng ta sẽ ra sao, nếu những công dân của nó sau này phần đông là những kẻ bị động và cam chịu, phần còn lại thì thành những kẻ nổi loạn? Chúng cần được chăm sóc, để ăn đủ những thứ mà cơ thể chúng cần (chúng chưa ý thức đầy đủ được điều đó), vui chơi một cách an toàn và khoẻ mạnh. Thế hệ chúng tôi đã phải hứng chịu tình trạng suy dinh dưỡng vì không có cái để ăn. Và còn đáng tiếc hơn nếu bọn trẻ thời nay cũng lại suy dinh dưỡng ngay cả khi thừa mứa thức ăn. Không một đất nước nào trở nên mạnh khoẻ khi những công dân của chúng ốm yếu. Chúng cũng rất dễ nhiễm những thói hư tật xấu một cách tự phát (trớ trêu thay, còn dễ hơn cả học những điều tốt), nên rất cần tới sự định hướng của cô và đồng nghiệp. Nhưng mong cô hãy thuyết phục chúng, thay vì mặc định cái gì là tốt, cái gì là xấu. Chúng sẽ hiểu (bọn trẻ thông minh hơn chúng ta tưởng rất nhiều), và khi đã hiểu thì chúng sẽ biết ứng xử trong những trường hợp tương tự. Tôi mong rằng cô và đồng nghiệp không chỉ dạy cháu và chúng bạn học múa, học hát, mà quan trọng hơn là học làm người. Những bài hát cũng cần được chọn lọc để nuôi dưỡng tình cảm và nhân cách của cháu. Đừng bắt chúng hát ca ngợi (những) người mà chúng không biết là ai, vì điều đó chỉ nuôi dưỡng sự sáo rỗng, giả tạo, và vô cảm cho các cháu. Hãy dạy bọn trẻ những bài hát ca ngợi tình yêu con người, thế giới xung quanh ở những hình thức cụ thể và gần gũi nhất, như với bố mẹ, ông bà, bạn bè, và với chính các cô. Xã hội sẽ trở nên tốt đẹp hơn, cuộc sống sẽ dễ dàng hơn nếu con người sống trong tình yêu, sự bao dung, và tránh xa sự ghen ghét, đố kỵ. Vì vậy, mong cô hãy dạy chúng biết yêu thương, biết chia sẻ, và biết tha thứ. Trước hết, bằng chính tình yêu và sự rộng lượng của cô với các cháu. Đừng xúc phạm các cháu mỗi khi chúng mắc lỗi, vì điều đó không chỉ làm cháu bị tổn thương mà còn khuyến khích sự giễu cợt của những đứa trẻ xung quanh, đẩy bọn trẻ tới sự xa lánh nhau. Cũng đừng đề cao việc so sánh giữa những đứa trẻ khác nhau (bằng cách xếp hạng chẳng hạn), vì điều đó khuyến khích sự ganh đua và làm nảy mầm tính đố kỵ. Nếu cần phải đánh giá chúng, hãy thay cho việc xếp hạng bằng xếp loại, chẳng hạn. Nhưng tôi cũng mong cô và đồng nghiệp dạy con mình biết trả đũa, biết phản kháng và biết đương đầu khi cần thiết. Không phải lúc nào những người và sự việc xung quanh cũng tốt đẹp. Khi đó, cần phải biết đấu tranh để giành lại lẽ phải, không chỉ là cho cá nhân mình mà là để cho công lý được thực thi. Một xã hội không thể có công lý, nếu các công dân của nó không khát khao và không dám đấu tranh vì công lý. Tôi không đòi hỏi những điều xa vời, bởi vì chính tôi đang dạy con mình như thế. Nhưng mà thời gian chúng ở trường để giao tiếp với các cô và chúng bạn còn nhiều hơn thời gian chúng giao tiếp ở nhà với bố mẹ, và nếu trống đánh xuôi, kèn thổi ngược thì... Vì vậy, tôi rất mong nhận được sự hợp tác, và hơn thế là sự giúp đỡ, của cô và đồng nghiệp. Còn sự cảm ơn, nó chỉ chân thành khi tôi thể hiện vào lúc cô đã hoàn thành công việc của mình. Hồng Ngọc

No83: Chuyện giáo dục nhân ngày Nhà giáo 20/11.

Người Việt chúng ta dường như rất thích tự so sánh với người Nhật. Mỗi khi nói về vấn đề phát triển đất nước, nhiều người luôn đặt ra chỉ tiêu rằng năm này năm nọ chúng ta sẽ đuổi kịp nước Nhật, rằng nước Nhật, cũng như rất nhiều các nước tư bản phát triển khác, giờ đây đã già cỗi lắm rồi, đang sắp giẫy chết đành đạch, trong khi chúng ta đang hừng hực khí thế vươn lên.

Cứ bàn mãi về chuyện này, chẳng mấy chốc người Việt chúng ta sẽ bay vù lên tận tầng mây, cao chót vót so với đám nhân quần thấp kém còn lại. Thiết nghĩ chúng ta cần dành ít phút thử nhìn vào thực trạng bằng đôi mắt tỉnh táo qua vài vấn đề trong nền giáo dục hiện tại, nhằm tìm ra một hướng đi cho tương lai.

Mục tiêu

Nếu ai đó thử tìm đọc vài cuộc phỏng vấn các quan chức ngành giáo dục xem đâu là mục tiêu các vị đó nhắm tới, người đó sẽ nhận được câu trả lời nào là mục tiêu ngắn mục tiêu dài, nào là mục tiêu một năm hay năm năm, rồi mục tiêu mười năm hay thậm chí trăm năm, để rồi sẽ váng đầu hoa mắt trong mê hồn trận của những mục tiêu to mục tiêu nhỏ. Kết quả của những mục tiêu ấy là là các thế hệ học trò Việt Nam cứ thế hệ sau tệ hơn thế hệ trước. Những câu trả lời thiếu hiểu biết đến ngờ nghệch về lịch sử, văn hoá của giáo viên cũng như học sinh Việt Nam phơi đầy trên mặt báo những năm gần đây liệu đã đủ là bằng chứng? Hay những video clips về những vụ học trò mạt sát nhau bằng những lời khủng khiếp không thể tượng tượng được, hoặc những cuộc sát phạt vô nhân tính, những vụ trò đánh thầy nhan nhản trên các diễn đàn điện tử liệu chưa phải là phản ảnh thực trạng giáo dục hiện tại? Sự tụt dốc thảm hại nằm ở tất cả các mặt đức dục, trí dục cũng như thể dục.

“Bách niên chi kế mạc như thụ nhân” - Quản Trọng Nguồn: photobucket.com/Nguyễn Hoàng Nguyên's blog

Các quan chức giáo dục của chúng ta tài giỏi lắm, vì các vị đó sẽ đổ lỗi cho những điều kiện khách quan, do việc mở cửa kinh tế dẫn đến một bộ phận học sinh sinh viên bị tiêm nhiễm lối sống vô đạo đức, do các thế lực thù địch lôi kéo xúi giục do vân vân và vân vân thứ. Chứ đảng ta là đảng lãnh đạo sáng suốt và tài tình, từ xưa tới nay hình như đảng ta mới chỉ dấm dúi nhận sai có vài lần. Vậy mà đảng lãnh đạo sát sàn sạt ngành giáo dục, làm sao sai được.

Vậy chứ đảng đã chẳng kéo cả nước lao rầm rập vào cuộc thử nghiệm xây thiên đường mù, đến lúc ngã ngửa ra rằng cứ kiên trì xây như thế thì chết là cái chắc mới bẻ vẹo tay lái chút xíu, rồi hả hả ra rả tự tâng bốc nhau rằng úi giờ ơi sao chúng mình thông minh tài giỏi quá đi mất!

Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của đảng, kế thừa truyền thống quang vinh cũng của đảng, các quan chức ngành giáo dục cũng không ngừng đưa các thế hệ con trẻ đất Việt lao vào hết các cuộc thử nghiệm này đến cuộc thử nghiệm khác bằng những cải cách liên tục không mệt mỏi, càng ngày càng kém, sách giáo khoa càng cải cách càng sai choe choét. Làm ăn kiểu ấy mà nếu các thế hệ con trẻ Việt Nam không thế hệ sau tệ hại hơn thế hệ trước mới là điều lạ.

Ngẫm lại mới hay rằng việc dạy dỗ con cái nên người luôn là bận tâm của các bậc phụ huynh. Dù người ta có đưa ra đủ thứ mục tiêu lớn nhỏ, thì mục tiêu sau cùng của mọi mục tiêu cũng thật đơn giản: dạy sao cho con trẻ nên người. Nói cách khác, ngành giáo dục phải làm thế nào để đào tạo ra những công dân lương thiện, có ích cho xã hội, nghĩa là những công dân có lương tâm, có ý thức và trách nhiệm, có khả năng vững vàng trong nghề nghiệp chuyên môn của mình, chứ không thể là đám chủ hèn nhát, chỉ biết khúm núm run rẩy xoắt xuýt đến thảm hại khi phải đối diện với lũ đầy tớ mất dạy.


Phương tiện và cách thức

Ở thời đại văn minh khoa học kĩ thuật hiện nay, phương tiện và cách thức để đạt được mục tiêu đề ra kể là nhiều vô kể. Vấn đề của giới hữu trách là chọn lựa và thích ứng cho phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh của nước mình.

Để so sánh chút xíu về phương tiện và cách thức, ta thử cùng nhau đọc lại một đoạn lời bình bộ phim tài liệu Chuyện tử tế, đạo diễn Trần Văn Thuỷ: “Trước ngưỡng cửa cuộc đời, những đứa trẻ thơ ngây được chúng ta dạy rằng: Các em yêu quý! Các em là những đứa trẻ hạnh phúc, vì các em là con Hồng, cháu Lạc. Giang sơn của các em là gấm vóc, thiên nhiên ưu đãi, tài nguyên giàu có, tiền rừng bạc biển. Cũng ở một lớp học như vậy, ở nước Nhật thì người ta dạy con em người ta rằng: Các bạn nhỏ yêu quý! Các bạn là những đứa trẻ bất hạnh. Bất hạnh bởi các bạn sinh ra ở một đất nước hoàn toàn không có tài nguyên, không hề được thiên nhiên ưu đãi. Một đất nước từng thua cuộc trong chiến tranh. Gương mặt của đất nước này, tương lai của các bạn là trong tay các bạn.”

Là người, ai cũng thích những lời khen ngợi, nhưng không thể không cảnh giác với những lời bốc đồng không những vô bổ mà nhiều khi rất có hại.

Ngay từ khi vừa nứt mắt, đứa trẻ người Việt đã được nhồi vào đầu óc rằng dân tộc mình anh hùng lắm, thông minh lắm, giỏi giang và vĩ đại lắm, mình là lương tâm và nhân phẩm của thời đại. Nó sẽ ôm ấp và nuôi nấng những điều kì diệu đó trong lòng để chúng không ngừng lớn lên theo tầm vóc của nó, để rồi khi phải đối mặt với thực tế xót xa rằng so với những đất nước văn minh tiến bộ, đất nước Việt Nam của nó thật quá nghèo nàn, con người Việt Nam thật quá bất hạnh, nó chỉ còn biết tự bịt mắt lại và gào lên hòng át đi cái thực tế phũ phàng, rồi quay lưng lại với thực tế khủng khiếp bằng những kiểu lí luận vòng vò và những lời vuốt ve giả dối rằng thế nọ rằng thế kia. Nó hầu như đã đánh mất hoàn toàn khả năng đối diện với thực tế bằng cái nhìn tỉnh táo cần thiết để có thể thực sự vươn lên.

Thử nhìn lại xem, những thế hệ học trò hiện tại chính là câu trả lời hùng hồn về tính hiệu quả của phương pháp và cách thức giáo dục đang được sử dụng.


Tự huyễn hoặc

Người Việt chúng ta dường như có khả năng tự huyễn hoặc thiên tài. Cái kiểu tự vuốt ve mình rằng dân tộc ta thông minh lắm, cần cù chịu khó lắm, rằng nếu dân tộc mình không xếp ở hàng nhất thế giới thì nếu có kém chăng cũng chỉ kém vài dân tộc … dường như là cách suy nghĩ khá phổ biến của người Việt. Mà người Việt nghĩ vậy không phải vô căn cứ đâu nhé. Nào là học ở các trường với đủ sắc dân, kết quả học tập của người Việt luôn đứng ở hàng đầu. Trong những cuộc thi toán lý hoá vân vân và vân vân, người Việt luôn có thứ hạng khá cao. Nghĩ cũng lạ thật, một dân tộc thông minh và cần cù, lại sống ở một mảnh đất rừng vàng biển bạc, mà vẫn nghèo xơ xác đến thảm hại. Khó hiểu quá nhỉ!
Những kẻ tự huyễn hoặc, tự cao tự đại, tự mãn không bao giờ có khả năng lớn lên một cách thực sự, mà chỉ biết sung sướng với đám bọt bong bóng do miệng mình phù phù thổi ra, rồi khi đám bong bóng lần lượt tan vỡ thì chỉ còn biết nhắm mắt lại để tự tưởng tượng ra đủ thứ màu sắc vinh quang rực rỡ của chính mình.

Phải thừa nhận rằng khả năng học đối phó của người Việt là rất tuyệt và những học sinh được rèn luyện trong những lò giống như những lò luyện gà cũng rất tuyệt. Nên tất cả những thành tích nọ kia chẳng nói được gì nhiều.

Nói đến chuyện thành tích thì ngành giáo dục còn lắm chuyện kì khôi lắm, nhưng thôi, tôi cũng chẳng muốn nói đến những chuyện này làm gì. Thành tích hay chủ nghĩa thành tích chẳng qua là kiểu nói hoa mỹ của một sự thực phũ phàng: giả dối. Giả dối nên phải che đậy, phải sơn phết bằng bất cứ thứ gì và cách nào để có một vẻ ngoài hào nhoáng, khả dĩ khiến mình đỡ tủi trước cái nhìn soi mói của người ngoài và cũng an ủi được phần nào cái máu thích tự huyễn hoặc của chính mình. Gì chứ cái máu sĩ diện hão thì người Việt chúng ta dồi dào lắm. Nhưng nguy hiểm nằm ở chỗ là cứ tự huyễn hoặc mãi thì không những người khác mà ngay cả chính mình cũng tưởng rằng bong bóng xà phòng là vàng là bạc thật.

Thử nghĩ mà xem khi chúng ta cứ ra rả nào là rừng vàng biển bạc, nào là cần cù thông minh, trong khi đất nước chúng ta vẫn ở hàng những nước nghèo nàn xơ xác nhất thế giới thì thiết nghĩ chỉ có hai khả năng, hoặc là người Việt chúng ta là những kẻ ngu dốt, hoặc là chúng ta nói dối.

Thế mới hiểu nhà đạo diễn phim Chuyện tử tế có cái ước mơ mới giản dị mà xa xôi làm sao: “Giá như một lần, chúng ta dạy con em rằng: ‘Các em ạ! Cái nhục của sự nghèo khổ cũng chẳng kém gì cái nhục của sự mất nước. Đừng nghe những lời tâng bốc, hão huyền. Vì các em ạ! Bi kịch và hài kịch thường xảy ra ở bất cứ đâu khi giữa cuộc đời và thuyết giáo là một khoảng cách quá xa’.”

Dĩ nhiên hệ thống và cơ cấu quản lý đất nước có lỗi rất lớn trong vấn đề này, nhưng chẳng lẽ cái đám nhân dân cứ trơ mắt ếch nhìn hệ thống quỉ quái kia tha hồ lộng hành tác oai tác quái lại không hề chịu một chút trách nhiệm nào? Thật xót xa làm sao khi đọc câu nhận định của một nhà báo nước ngoài về nhân dân cũng như hiện tình nước Việt: “Nhân dân nào chính phủ ấy. Các ông rất xứng đáng với chính phủ của các ông.”

Suy cho cùng, dường như mọi phương tiện, phương pháp cùng với cơ cấu của hệ thống giáo dục XHCN Việt Nam chỉ nhằm tạo ra những con người bị đè bẹp bằng những sức nặng vật chất và phi vật chất, để rồi trở thành những chiếc máy chỉ biết ngoan ngoãn tùng phục mệnh lệnh, một kiểu ngu dân và nô dịch hoá có hệ thống.


Lối thoát nào?

Những ai chứng kiến trận lụt vừa qua ở Hà Nội hẳn đã hiểu phần nào đâu là kết quả của niềm tin đặt vào đảng quang vinh. Vậy nên các vị hãy lo tự cứu lấy mình nếu không muốn để chính mình và tương lai của mình chết đuối. Ngay đám quan chức lãnh đạo cũng không hề tin tưởng vào hệ thống giáo dục do chính họ điều khiển. Họ tìm đủ mọi cách gửi con cái đi học trường nọ trường kia của đám tư bản đang giẫy chết. Vậy mà ai còn đặt lòng tin vào hệ thống giáo dục hiện tại ở Việt Nam, đầu óc kẻ đó nhất định có vấn đề.

Điều 4 Nguồn: laws.dongnai.gov.vn

Quí vị cứ thử nghĩ mà xem, hậu quả sẽ là gì nếu các công dân Việt Nam đều ý thức được đầy đủ trách nhiệm của mình đối với xã hội, với đất nước và dân tộc? Nên không đời nào đảng ta dám tiến hành một cuộc cải cách giáo dục thực sự và hữu hiệu. Với đảng ta, cải cách giáo dục thực sự và hữu hiệu sẽ là một hành vi tự sát, với họ điều đó còn khủng khiếp hơn cả việc bỏ điều bốn trong Hiến Pháp hiện hành.

Không còn cậy dựa được vào nền giáo dục của đảng ta thì ta phải làm gì? Dĩ nhiên tất cả người Việt chúng ta chẳng có khả năng gửi con cái chúng ta đi học ở những trường của bọn tư bản như các quan chức của đảng ta. Quyền mở trường lại là cái quyền đảng ta chỉ ưu tiên cho những thành phần mà uy tín chắc chắn chỉ ở bên dưới đảng ta! Phải làm sao đây trong một tình thế vô vọng như thế?

Khi không còn có thể trông cậy vào ai khác thì chúng ta hãy nghĩ đến chuyện tự cứu lấy tương lai của chính mình. Các cá nhân, các đoàn thể, hiệp hội, tôn giáo, đảng phái, trong chừng mực của mình ở mức giáo dục gia đình, đoàn thể hay giáo lí, hãy quan tâm nhiều hơn đến tương lai của đất nước và dân tộc bằng cách giáo dục con em mình thành những con người đàng hoàng tử tế, bắt đầu bằng những chuyện thật đơn giản như dạy dỗ về lòng chân thật, về lương tâm và trách nhiệm công dân đối với gia đình và xã hội, về lòng nhân ái vị tha, về khả năng và bản lĩnh trước những khó khăn của cuộc sống … Đồng thời, quí vị phải hết sức chú ý gột rửa cái gọi là đạo đức cách mạng mang đầy sắc máu mà con em chúng ta được nhồi nhét vào đầu trong nhà trường XHCN. Sự tàn ác và lòng hận thù đã tồn tại quá lâu và rộng khắp trên mảnh đầt Việt Nam. Dòng máu hận thù ấy cần phải được tẩy rửa.

... Tết trồng cây, Làm cho đất nước càng ngày càng xuân - HCM (1960) Nguồn: nea.gov.vn

Trong sách Quản Tử, Quản Trọng nói rằng: “Bách niên chi kế mạc như thụ nhân”, lời đó từng được ai đó cóp nhặt và biến báo thành của mình rằng “vì lợi ích trăm năm phải trồng người”. Thực ra, ai nói lời đó cũng không quan trọng lắm, điều quan trọng là lời nói đó có đáng tin và đáng theo hay không. Vậy nên, quí vị hãy nghĩ đến tương lai của gia đình cũng như đất nước. Hãy suy xét và ý thức rằng việc mỗi chúng ta lo lắng giáo dục con em chúng ta trở thành những công dân biết dấn thân gánh vác những bổn phận và trách nhiệm đúng nghĩa của công dân có lương tâm chính trực, chính kế sách trăm năm, là con đường cứu nước đích thực trong hiện tại.